طراحی میدان آزادی بر سر دو راهی!

فردای‌کرمان ـ اسما پورزنگی‌آبادی: در حالی که طراحی میدان آزادی از دو سال پیش در پی قرارداد شهرداری با دانشگاه باهنر کرمان و با مسئولیت دکتر مصطفی موحدی‌نیا معمار و با نظارت دانشگاه تهران شروع شده و تقریبا در مرحلۀ نهایی است، اتاق بازرگانی در راستای ایدۀ کرمان ۲۰۳۰ که دنبال می‌کند پیشنهاد داد طراحی میدان را به مسابقه بگذارند.

این خبر در جریان دومین همایش کرمان ۲۰۳۰ اعلام شد؛ آن هم در شرایطی که در همین مراسم، طرح میدان آزادی از سوی دکتر موحدی‌نیا ارائه شد.

شهردار کرمان در حاشیۀ این رویداد که روز پنجشنبه هشتم آبان‌ماه برگزار شد، در پاسخ به این پرسش فردای‌کرمان که چرا در حالی که طرحی برای میدان آزادی تهیه شده، صحبت از برگزاری مسابقه است؟ و چنانچه مسابقه برگزار شود، تکلیف طرحی که دکتر موحدی‌نیا تهیه کرده چه می‌شود؟ گفت: «ما به‌دنبال مسیری هستیم که بهترین اتفاق در میدان آزادی رخ بدهد».

محسن تویسرکانی افزود: «از برگشت از تصمیمات قبلی اگر به نفع شهر و مردم باشد ابایی نداریم».

وی در پاسخ به این پرسش که یعنی طرح فعلی را کنار می‌گذارید؟ ادامه داد: «نمی‌گویم طرح دکتر موحدی‌نیا را نادیده می‌گیریم و نمی‌گویم مسابقه نباید برگزار شود. الان باید اتفاقاتی که تاکنون رخ داده و اطلاعاتی که لازم است را جمع‌بندی کنیم و در کنار هم بگذاریم و انتظاراتی که از طرح داریم را هم مشخص کنیم. اگر براساس نظر صاحب‌نظران این طرح در اولویت بود که اجرا می‌شود در غیر این‌صورت، طبیعتا مسابقه برگزار خواهد شد».

وی در پاسخ به این پرسش که با این توضیحات، منظورتان این است که قصد دارید طرح فعلی را به داوری بگذارید؟ پاسخ صریحی نداد و اظهار کرد: «به گونه‌ای می‌توان در این حیطه هم ورود کرد».

دکتر حامد مظاهریان ـ رئیس دانشکدگان معماری دانشگاه تهران نیز در حاشیۀ این رویداد در پاسخ به این پرسش فردای‌کرمان که از نظر شما خرید بک لینک ارزان این فرایند که طرحی تهیه و پس از این، مجدد مسابقۀ طراحی برای آن برگزار شود، درست است؟ گفت: «برگزاری مسابقه برای میدان آزادی شهر کرمان فعلا فقط به‌عنوان یک ایده مطرح است».

وی که در جریان طرح تهیه‌شده توسط دکتر موحدی‌نیا قرار دارد، افزود: «تاکنون مطالعات خوبی دربارۀ میدان آزادی صورت گرفته و طرحی که تهیه شده خوب است. اشکالاتی هم دارد که باید رفع شود».

وی ادامه داد: «طبق قوانین کشور پروژه‌های شهری و پروژه‌های بزرگ ملی که ذی‌نفعان عمومی دارد باید به مسابقه گذاشته شود. به‌عنوان مثال اگر پروژه‌‌ای مانند فرهنگسرا یا باغ بزرگ یا فضای عمومی است که باید طراحی شود طبق مقررات باید به مسابقه گذاشته شود».

مظاهریان اظهار کرد: «با برگزاری مسابقه، کارفرما ایده‌های متعددی در اختیار دارد و می‌تواند از بین آن انتخاب کند، از طرفی، طراحان نیز فرصتی می‌یابند تا ایده‌های خود را بیان کنند و از ترکیب این دو وضعیت، معماری باکیفیتی ایجاد می‌شود».

دانشیار دانشگاه تهران در پاسخ به این پرسش که شهرداری کرمان طراحی میدان آزادی را به دانشگاه باهنر سپرده و الان طرحی وجود دارد، با این حال، به نظر شما باید سراغ مسابقه برود؟ گفت: «باید بگذارند طراحی دکتر موحدی‌نیا تمام شود. این طرح هنوز تمام نشده، کار باید ادامه پیدا کند، نتایج آن استخراج شده و ایراداتی که وجود دارد برطرف شود. بعد از این، می‌توان دربارۀ آن صحبت کرد. اگر این طرح کامل بود کفایت می‌کند و اگر به همۀ خواسته‌ها جواب نداد می‌توان راه‌حل دیگری برای آن پیدا کرد».

وی بیان کرد: «در کل اما، مسابقه به‌عنوان یک فرایندی که باعث افزایش کیفیت ساخت‌وساز در شهر می‌شود باید همیشه موردتوجه باشد و قوانین ما هم این موضوع را پشتییبانی می‌کند که فضاهای بزرگ شهری از طریق مسابقه طراحی شود».

به گزارش خبرنگار فردای‌کرمان، در جریان ارائه‌ای که دکتر مصطفی موحدی‌نیا ـ عضو هیات علمی دانشگاه باهنر کرمان از طرح میدان آزادی داشت، گفت که دو سال پیش شهرداری کرمان قراردادی با دانشگاه باهنر برای این طرح داشت و ناظر عالیۀ آن هم دانشگاه تهران انتخاب شد.

وی با بیان اینکه میدان آزادی یکی از پروژه‌های چالش‌برانگیز شهر کرمان است، افزود: «قبل از احداث زیرگذر آزادی، میدان آزادی محل تعاملات اجتماعی شهر بود. زیرگذر انتظارات ترافیکی را مرتفع نکرد و بخش عمده‌ای از خودروهایی که باید از زیر آن عبور کنند همچنان در سطح میدان حضور دارند».

عضو هیات علمی دانشگاه باهنر کرمان ادامه داد: «زیرگذر مشکل اساسی دیگری نیز ایجاد کرد از جمله اینکه هشت منهول بسیار بزرگ را در سطح میدان اضافه کرد. در جزیرۀ مرکزی میدان دو دسترسی پله و یک باکس تاسیساتی نیز داریم».

وی با بیان اینکه در جزیرۀ میانی میدان در مجموع ۱۱ المان بزرگ می‌بینیم، اظهار کرد: «با این وضعیت، عملا جزیرۀ مرکزی قابل دسترسی نیست، بماند که دسترسی امنی نیز ندارد و فضای اجتماعی آن را از مطلقا دست داده‌ایم».

وی گفت: «ما فکر کردیم آیا امکان دارد از کانسپت این جزیرۀ رهاشده مرکزی فاصله بگیریم و به مفهوم میدان نزدیک شویم؟».

موحدی‌نیا افزود: «مطالعۀ اولیه ترافیکی انجام دادیم و متوجه شدیم که می‌توانیم در قسمت داروخانه بهبودی پروژه را به جداره بچسبانیم تا بتوانیم از فلکه فاصله بگیریم و به مفهوم میدان نزدیک شویم. این اتفاق مستلزم تصمیمات ترافیکی است. خوشبختانه مطالعات ترافیکی انجام دادیم و جواب خوبی هم از آن گرفته‌ایم و آن را به شورای ترافیک تحویل داده‌ایم».

وی جزئیات دیگری از این طرح را نیز تشریح کرد و افزود: «المان سابق میدان آزادی را هم در این طرح برگرداندیم؛ اگرچه این المان ارزش هنری ندارد ولی ۹۰ درصد مخاطبان ما خواستند المان برگردد چون حس نوستالژی را برمی‌انگیخته می‌کند».

حالا باید منتظر تصمیم شهرداری کرمان بمانیم که آیا برنامۀ سابق خود یعنی طرح دانشگاه باهنر را حمایت می‌کند یا تن به برگزاری مسابقۀ معماری می‌دهد در حالی که در گذشته نیز مسابقه‌‌ای ناکام برای میدان آزادی را تجربه کرده است. / الف