استاندار کرمان، شرکت ملی مس را به عنوان بزرگترین خامفروش ایران مورد انتقاد قرار داد و اظهار داشت که تولید این شرکت در مراحل کنسانتره و کاتد متوقف شده است. وی همچنین اشاره کرد که شرکت مس طی ۳۰ سال گذشته چندین معدن در قلعهگنج را در اختیار داشته که هیچگونه بهرهبرداری یا واگذاری برای آنها صورت نگرفته است.

محمدعلی طالبی در تاریخ ۲۲ مهرماه در شورای عالی معادن، که با حضور معاون وزیر صمت و اعضای شورا در استانداری کرمان برگزار شد، تأکید کرد که برای رسیدن به زنجیره ارزش و جلوگیری از خامفروشی، سیاستگذاری در شورای معادن ضروری است. او خواستار شد که هیچ معدنی بدون شرط راهاندازی واحد تکمیلی واگذار نشود.
به گزارش روابط عمومی استانداری کرمان، طالبی در این نشست بیان کرد: «در استان کرمان، با توجه به رویکرد تسهیل فعالیتهای صنعتی و معدنی، علاوه بر شورای معادن، از تمامی ظرفیتها استفاده کردهایم.»
وی با اشاره به همکاری شورای تأمین و شورای دستگاههای نظارتی استان در راستای تسهیل فعالیت واحدهای صنعتی و معدنی، افزود: «شورای عالی معادن در استان کرمان را آغاز حرکتی به سمت الگوی نسل جدید توسعه معدنی در سطح کشور میدانیم که ایجاد زنجیره ارزش میتواند مهمترین رویکرد آن باشد.»
شرکت مس، بزرگترین خامفروش ایران
استاندار کرمان تصریح کرد: «ما بزرگترین تولیدکننده مواد معدنی و بزرگترین پرداختکننده حقوق دولتی معادن هستیم، اما در زمینه زنجیره ارزش افزوده با مشکلاتی مواجهیم که بخش عمده آن به عدم همکاری بنگاههای بزرگ بازمیگردد.»
وی افزود: «به عنوان مثال، در حال حاضر شرکت ملی مس به نظر من بزرگترین خامفروش ایران است؛ شرکتی که در ابتدا با هدف فعالیت از مرحله استخراج تا حلقههای نهایی زنجیره تولید شکل گرفته، اما تولید آن همچنان در مرحله کنسانتره و کاتد باقی مانده و برای ایجاد زنجیره کامل تولید، همراهی لازم را ندارد.»
طالبی گفت: «عبور از خامفروشی برای رسیدن به زنجیره ارزش، نیازمند سیاستگذاری در شورای معادن است؛ به این معنی که هیچ معدنی بدون شرط راهاندازی واحد تکمیلی واگذار نشود و این به عنوان یک سیاست پایدار اجرا شود.»
استفاده از سهم حقوق دولتی ایمیدرو برای توسعه زیرساختها
وی به بازگشت ۱۵ درصد حقوق دولتی معادن و اجرای پروژههای متعدد در این زمینه اشاره کرد و گفت: «انتظار میرود از سهم حقوق دولتی ایمیدرو برای توسعه زیرساختها استفاده شود.»
استاندار کرمان ادامه داد: «همچنین از اختیاری که شورای عالی معادن برای اعمال ۲۰ درصد تخفیف حقوق دولتی معادن دارد، میتوانیم برای اجرای دیگر پروژههای زیرساختی استان و به ویژه موضوعات اولویتدار مانند انرژی خورشیدی، هوشمندسازی معادن و تأمین زیرساختهای توسعه پهنههای معدنی استفاده کنیم.»
تعیین تکلیف معدن مس کرور
وی با اشاره به پهنههای معدنی کار نشده و بلاتکلیف خاطرنشان کرد: «تعداد قابل توجهی از معادنی که فعالیتی انجام نداده بودند، خلع ید شدند که برخی از آنها متعلق به شرکت مس بودند و مزایده آنها انجام شده است.»
طالبی در ادامه با اشاره به معدن مس کرور یادآور شد: «معدن مس کرور از یک سال و نیم پیش خلع ید شده و دو مزایده نیز برای واگذاری به سرمایهگذار جدید برگزار شده است. مزایده اول به دلیل چالشهایی لغو شد و مزایده دوم در حال برگزاری است، اما بر اساس تصمیم و توافقات، شرکت مس آن را پیگیری نکرده است.»
وی اضافه کرد: «معدن مس کرور در یکی از محرومترین نقاط استان واقع شده است و تکمیل زنجیره ارزش آن میتواند زمینه ایجاد تا ۱۰ هزار شغل را فراهم کند و توسعه جنوب استان نیز با آغاز فعالیت این معدن محقق شود.»
بلاتکلیفی ۳۰ ساله معدن مس در قلعهگنج
استاندار کرمان ادامه داد: «در شهرستان قلعهگنج نیز که از مناطق کمتر برخوردار استان به شمار میرود و طرحهای محرومیتزدایی در آزمون استخدامی آن اجرا شده است، شرکت مس طی ۳۰ سال گذشته چندین معدن در اختیار داشته که نه اقدامی برای بهرهبرداری از آنها انجام داده و نه واگذاری صورت گرفته است؛ این در حالی است که فعالسازی این معادن میتواند نقش مؤثری در توسعه شهرستان قلعهگنج ایفا کند.»
وی اظهار کرد: «در جنوب استان، موضوع توسعه فعالیتهای معدنی را دنبال میکنیم و از وزارتخانه درخواست داریم بسته ویژهای در این زمینه در نظر بگیرد تا موضوعاتی همچون اکتشاف، آزادسازی محدودهها، تأمین زیرساختها، فرآوری، تأمین مالی و جذب سرمایهگذار پیگیری شود.»
نیاز به اکتشافات جدید
طالبی در خصوص اکتشافات عمیق و نسل جدید گفت: «در پهنههای معدنی مانند آهن، اکتشافات سطحی به پایان رسیده و نیازمند انجام اکتشافات جدید هستیم.»
وی افزود: «تفویض اختیار از سوی وزارتخانه به مدیران کل و واگذاری برخی اختیارات به شورای معادن استان برای تصمیمگیری، میتواند به رونق حوزه معدن کمک کند.»